TEO Webdiens van die Fakulteit Teologie van die Universiteit van Pretoria - Artikels -

Geskiedenis van Ou Testament-eksegese, 07: Augustinus was anders, 01

no@spam.com (Jurie le Roux) — Fri, 26 Feb 2010 03:00:00 PST

Op die skutblad van Marianne Weber se biografie oor haar beroemde man, Max Weber , verskyn 'n gedig van Rainer Maria Rilke wat só begin: ‘Das war der Mann, der immer wiederkehret …’ (Weber 1986). So was en is Augustinus steeds. Die man wat telkens weer en weer terugkeer, weer en weer aan die deur klop. En nie almal wat die deur oopmaak, hou noodwendig van hom nie, maar dié man het die teologie tot vandag toe ingrypend beïnvloed. Vandag nog praat mense oor hom, lees hulle hom intensief en verinnerlik sy denke. Of ons dus die kloppende Augustinus innooi of wegwys hy is daar en gaan nog lank daar wees.

God se teken van sy nabyheid

no@spam.com (Jurie le Roux) — Thu, 17 Dec 2009 03:00:00 PST

’n Klein hermeneutiek

In Jesaja staan daar: Die Here sal daarom self vir julle 'n teken gee: 'n Jong vrou sal swanger word en 'n seun in die wêreld bring en sy sal hom Immanuel’. En in Matteus 1:23, 25 lui dit so: Die maagd sal swanger word en ’n Seun in die wêreld bring en hulle sal Hom Immanuel noem ... en Josef het Hom Jesus genoem’. Twee tekste wat amper dieselfde lyk, maar tog nie dieselfde is nie. Een verwys na gebeure in die agste eeu voor Christus en die laaste na ’n geboorte aan die begin van ons jaartelling.

Geskiedenis van Ou Testament-eksegese, 06: Eksegese en hemelse geluk

no@spam.com (Jurie le Roux) — Mon, 30 Nov 2009 04:00:00 PST

Origenes was die grootste. So het baie in die vroeë kerk oor hom gedink. Volgens een het God aan Origenes die wondergawe van uitleg gegee. Hy het die Ou Testament (en ook die Nuwe Testament) so goed verstaan en die boodskap daarvan so goed vir gewone mense verwoord dat dit was asof God die Ou Testament heel eerste aan hom gedikteer het (Paget 1996:500). Volgens 'n moderne kerkhistorikus was daar nog nooit weer so 'n volronde Bybelgeleerde soos Origenes nie (Von Harnack 1969:189-193). Sy bydrae tot die destydse verstaan van die Ou Testament was oorweldigend en groots. Dit was asof baie sieninge, teorieë en probeerslae om die Ou Testament te verstaan in hom saamgekom en ryp geword het. En sy gawe om min te slaap, ontsaglik hard te werk, elke detailtjie in die teks raak te sien, te beskryf en vir die prediking vrugbaar te maak, dwing nou nog net die grootste respek af (vgl Schütz 1984:9-16).

'n Afskeidswoord

no@spam.com (Jurie le Roux) — Wed, 18 Nov 2009 06:00:00 PST

Om af te tree, is nie lekker nie. Dit is selfs mensonwaardig. Iets buite jou, iets waaroor jy geen beheer het nie, te wete jou ouderdom, word genadeloos teen jou gebruik en jy word sonder medelye uit jou vertroude wêreld van die akademie, boeke, studente en kollegas geruk. Genadeloos word die werk waaraan jy jou 'n leeftyd gewy het sommer netso uit jou hande geneem en vir iemand anders in die Kaap gegee. En skielik gaan die salarisstrokie wat ek klokslag elke maand ontvang het, maar nooit oopgemaak het nie, ook nie meer daar wees nie. Aftrede staan dus in die teken van verval, van agteruitgang, van droefheid selfs.

Geskiedenis van eksegese. 05: Afrika se kruispad-teologie en die hantering van slimmes en rykes

no@spam.com (Jurie le Roux) — Wed, 04 Nov 2009 03:00:00 PST

Ons weet nie presies wanneer die Africa ecclesiae of die kerk in Noord-Afrika gestig is nie. Daar is wel ’n dokument uit 180 wat van Afrika-martelare vertel en dan is daar ook ’n berig oor ’n Afrika-sinode van ongeveer 220 (Dassmann 2000:264). Van die begin af was die Afrika-kerk egter ’n kruising tussen hierdie kontinent en die weste. Dit was nooit net Afrika of weste nie, maar altyd ’n kruising, ’n mengsel van die twee. Dit was aan die een kant deel van die groot Romeinse Ryk en tog ook weer niks anders as ’n eenkant en soms vergete Afrika-provinsie nie. Van die begin af het Afrika-teologie op die kruising van die partikuliere (Afrika/ later Suid-Afrika) en die universele (die westerse teologie) gehuiwer. Van die begin was dit ’n spanning wat nooit opgelos is of ooit moet word nie.

'n Geskiedenis van die eksegese, 04: Irenaeus se helder denke

no@spam.com (Jurie le Roux) — Fri, 16 Oct 2009 10:30:00 PDT

Teologie was nog nooit konteksloos nie. Elke teologie het altyd binne 'n bepaalde konteks gestalte gekry. Anders gesê, dit dra die merke van die tyd waarin dit ontstaan en gegroei het. So skryf Clemens van Rome (die derde biskop van Rome na Petrus) in 96 of 97 'n brief aan die gemeente van Korinthe in 'n poging om die onrus te temper. Jong gelowiges het hulle teen 'n ourige presbiter van Korinte verset en hom afgesit. Clemens se brief het die belhamels se eersug veroordeel en tot groter nederigheid, vrede en harmonie aangespoor (Drobner 1994:39-40).

'n Geskiedenis van die eksegese, 03: God se nuwe sluit die oue radikaal uit

no@spam.com (Jurie le Roux) — Thu, 08 Oct 2009 01:30:00 PDT

Marcion was dalk nie iemand met wie ons graag sou wou vriende wees nie. Hy was 'n moeilikheidmaker en waarskynlik 'n ongure mens. Iemand wat so oortuig was van sy eie saak dat hy mense oorrompel het en andersdenkendes nie geduld het nie. En tog word hy tot vandag toe onthou as die man wat dit so ampertjies reggekry het om die Ou Testament uit die kerk te ban.

'n Geskiedenis van die eksegese, 02: Die Joodse skakel

no@spam.com (Jurie le Roux) — Tue, 22 Sep 2009 06:30:00 PDT

Die Ou Testament en vroeë kerk se noue band is ’n historiese gegewe. Dit kon ook nie anders nie want van die begin af was die Ou Testament die boek van die kerk; dit het die vroeë Christene gehelp het om hulself te verstaan en hulle plek in die wêreld van Jode, gnostici en ander te bepaal. ’n Mens sou dit ook sterker kon stel: sonder die Ou Testament of Israel was daar nie ’n kerk nie en sou die dissipels na die paasgebeure nie geweet het wie hulle was nie. Te midde van swaarkry en ellende het die vroeë kerk aan die Ou Testament vasgehou want daardeur het hulle elke dag hulle identiteit ontdek, hulself in die gemeenskap georiënteer, hulle andersheid verwoord, hulle teologie begrond en hulle geloof gevoed.

'n Geskiedenis van die eksegese, 01: Inleiding

no@spam.com (Jurie le Roux) — Tue, 08 Sep 2009 07:00:00 PDT

Die geskiedenis van die Ou Testament se uitleg raak ons eksistensieel. Soos twee duisend jaar se kerk- of teologiegeskiedenis nie maar iets is wat ver en vreemd is nie, maar deel van ons is, is ons ook onafskeidelik deel van die eeue lange verstaan en verklaring van die Ou Testament. En hierdie eksegetiese tradisie het ons teologie baie meer as wat ons dink, gevorm. Ons (die kerk, die teologie) is in die een en twintigste eeu wat ons is omdat die teologiegeskiedenis ons so geslyp het. Alhoewel Latyn en Grieks (ongelukkig!) nie meer so 'n integrale deel van ons teologiese wêreld vorm nie, bly ons nog onlosmaaklik deel van hierdie geskiedenis van die interpretasie en verstaan van die Ou Testament. Geloof bind ons dus nie net aan die voorgeslagte nie, maar ook aan die manier waarop hulle geteologiseer en eksegese gedoen het.

Meditatio: God is naby die swakke

no@spam.com (Jurie le Roux) — Tue, 11 Aug 2009 06:30:00 PDT

Wie eenmaal deur Tamar se verhaal gegryp is, verstaan iets van ’n vrou se weerloosheid. Wie eenmaal met haar vekragting méégeleef het, begryp iets van ’n vrou se brose lewe.